Quá khứ mà họ thực sự muốn xóa bỏ chính là câu chuyện ban đầu, dẫn đến hiện tại mà họ từ chối gọi đích danh. (Carl Robinson)
Hà Nội luôn ra rả bảo người ta hãy khép lại quá khứ để hướng tới tương lai. Nhưng gánh nặng đó lúc nào cũng đổ lên vai những người khác, người miền Nam, cộng đồng hải ngoại, những gia đình từng nếm trải trại tù cải tạo, những người bị tịch thu tài sản và hằng chục năm của những làn sóng người vượt biên vượt biển. Chính đảng cộng sản mới là những người bị buộc phải quên, phải chấm dứt những lời thóa mạ đê hèn, những trại tù, những cuộc thanh trừng và sự bịt miệng người dân.
Chưa hết, đảng CS muốn tẩy xóa những quá khứ không phải của người dân mà là quá khứ của chính họ:
Lợi dụng thời cơ, sự che mắt, thanh trừng nội bộ, ám sát đối lập, khủng bố người dân và thâu tóm quyền lực. “Khép lại quá khứ” không phải là lời kêu gọi hòa giải, đó là một mưu toan nhằm chôn vùi những sự thật đã và đang vạch ra bộ mặt thật hiện tại của họ, đó là những đểu cáng đã được dàn dựng như thế nào.
Hãy bắt đầu từ cái gọi là “cuộc cách mạng” tháng Tám năm 1945. Việt Minh không hề đánh bại quân Nhật. Sau khi Tokyo đầu hàng vô điều kiện. Bộ máy hành chính Nhật tan rã. Hồ Chí Minh đơn giản chỉ là người nhanh chân nhất, kẻ đầu tiên chớp lấy khoảng trống quyền lực, nắm lấy chiếc microphone và tuyên bố một “cuộc cách mạng” vốn dĩ chưa từng thực sự diễn ra. Một cơ hội được khoác lên tấm áo tất yếu của lịch sử.
Việt Minh cũng không hề đại diện cho toàn thể dân tộc. Họ là một đội quân xung phong Marxist-Leninist vốn đã luôn đi thanh trừng, ám sát các đối thủ chính trị từ rất lâu trước năm 1945. Những khẩu hiệu gọi là “mặt trận thống nhất” chỉ là màn ngụy trang. Người Pháp luôn đàn áp những người theo chủ nghĩa dân tộc phi cộng sản công khai vì họ là đối thủ dễ tiêu diệt, nhưng đã vô tình để lại Việt Minh là lực lượng có tổ chức duy nhất còn trụ lại khi quân Nhật gục ngã.
Trong khi đó, miền Nam dù bề bộn, ồn ào và chưa hoàn hảo lại đang xây dựng một không gian chính trị phi cộng sản với mức độ tự do vượt xa những gì miền Bắc từng cho phép. Nơi đó có tự do báo chí, đa đảng phái, tranh luận, bầu cử và một cộng đồng công chúng không cần phải thì thầm to nhỏ mỗi khi bàn chuyện chính trị. Đó là lý do miền Nam từ chối ký Hiệp định Genève. Đó là lý do hàng ngàn cựu đảng viên Việt Minh đã bỏ chạy vào Nam, họ đã tận mắt chứng kiến chế độ ấy ở miền Bắc, trải nghiệm sự rình rập, những cuộc thanh trừng, nỗi kinh hoàng của cải cách ruộng đất và không muốn dính dáng gì đến nó nữa. Hai chế độ Tự Do và Độc Tài đã hình thành sau năm 1954, và chỉ có một bên, miền bắc là nhà nước độc đảng.
Đây là phần sự thật chưa từng ai nói ra: Đảng Cộng sản Việt Nam khi đó, thậm chí còn không hiện diện một cách chính thức. Họ đã tự giải tán vào năm 1945 để che giấu bản chất, thân phận (theo chủ nghĩa Maxist-Leninist). Cuộc chiến chống Pháp được tiến hành dưới danh nghĩa Việt Minh. Đảng CS chỉ tái xuất hiện vào năm 1951 dưới tên gọi Đảng Lao động, và mãi sau năm 1975, khi cả nước đã nằm dưới sự kiểm soát độc đảng, họ mới lấy lại cái tên và bản chất thật: “Đảng Cộng sản Việt Nam”. Mọi huyền thoại chỉ được thêu dệt sau đó.
Hồ Chí Minh chưa bao giờ là một vị anh hùng của toàn dân tộc. Không phải ở miền Nam. Không phải trong mắt những người Việt Minh theo chủ nghĩa dân tộc phi cộng sản. Không phải với những cựu thành viên Việt Minh từng tháo chạy vào Nam sau khi nhìn thấu chế độ. Sự sùng bái Hồ Chí Minh được tạo dựng từ miền Bắc, được bồi đắp lên nhờ tuyên truyền, thanh trừng, bịt miệng và sự độc quyền phát ngôn. Trong khi đó ở miền Nam, ông HCM được biết đến là người đã dựng nên một nhà nước độc đảng, phát động chiến dịch khủng bố và gửi vào Nam những “chiến sĩ tình nguyện” mà thực chất là quân chính quy. Chẳng có ai ở Sài Gòn hoan hô HCM năm 1975. Huyền thoại ấy chỉ mang tính cục bộ chứ không phải của cả dân tộc, và nó chỉ trở thành “toàn quốc” sau khi mọi tiếng nói bất đồng đã bị bóp nghẹt.
Bản thân cuộc chiến cũng mang một sự thật mà Hà Nội không bao giờ thừa nhận: miền Bắc đã xua hàng trăm ngàn thanh niên vào Nam dù biết tỏng phần lớn sẽ không bao giờ trở về. Họ là những người lính nghĩa vụ, những nông dân, sinh viên, những chàng trai trẻ bị lôi ra khỏi lũy tre làng và bị lùa vào một cối xay thịt bằng những con đường mòn. Đảng gọi đó là “giải phóng quân”, nhưng thực chất đó là cuộc chiến tiêu hao. Cả một thế hệ đã biến mất. Các gia đình miền bắc mòn mỏi chờ đợi hàng thập kỷ nhưng những tin tức chẳng bao giờ tới. Người miền Nam không hề chiến đấu chống lại bù nhìn, nhưng họ thật sự chiến đấu chống lại một thế hệ người miền Bắc xem như đồ bỏ đi. Sự hy sinh của người miền bắc là có thật, nhưng quyết định ném họ vào chỗ chết là toan tính chính trị, là bị lừa chứ chẳng hề anh hùng tí nào.
Cuộc chiến ở miền Nam không phải là sự bộc phát, không phải là “quần chúng nổi dậy”. Càng không phải là một sự thức tỉnh dân tộc tự nhiên.
Đó chính là Hà Nội.
Họ đã phát động chiến dịch khủng bố. Họ cô lập các vùng dưới sự kìm kẹp cưỡng chế. Họ ám sát các xã trưởng, thầy giáo, cảnh sát. Họ dựng lên các chính quyền ngầm. Họ thu thuế, cưỡng ép, xâm nhập. Rồi lại chối bỏ việc đưa quân vào miền nam, họ bảo đó là “quân tình nguyện”. Ai nấy đều bật cười cay đắng.
Chẳng có ai reo hò ở Sài Gòn năm 1975. Không hề có cuộc giải phóng nào cả. Đó là một cuộc tiếp quản quyền lực. Trại học tập cải tạo, tịch thu tài sản, thanh trừng, thuyền nhân, bịt miệng và nỗi sợ hãi.
Ngay cả Việt Cộng cũng không thoát khỏi cái kết quả đó. Một khi cuộc chiến kết thúc thắng lợi, nhiều cán bộ CS miền Nam, những người từng lăn lộn chiến đấu, gầy dựng cơ sở, nhận lấy hiểm nguy đều bị gạt ra rìa, giáng chức hoặc thanh trừng. Họ hữu dụng trong chiến tranh, nhưng chưa bao giờ được tin tưởng. Hà Nội đã thay thế họ bằng những cán bộ miền Bắc trung thành với Đảng chứ không phải với miền Nam. Những “người giải phóng” bị đối xử như một vấn đề cần giải quyết, chứ không phải những người đồng đội chung niềm hân hoan chiến thắng. Lại thêm một phần quá khứ chẳng bao giờ lọt vào câu chuyện chính thống.
Đó chính là quá khứ mà Tô Lâm muốn người ta phải quên đi.
https://carlrobinson.substack.com/p/forget-whose-past-hanoi?fbclid=IwY2xjawUpGy9leHRuA2FlbQIxMABwZG9mAWJyaWQRMUlXOWtKNmh3SHNOMHNPd0FzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeaGGzrdkR0Yk6DT98ORzyg6uRjkLnzbtDusS015zdqKnYw6EgbDa2iX41ot4_aem_XgXwYc7gZmdfsL8rN3LVUA&utm_id=97758_v0_s00_e0_tv2_a1demonygwpdp3
